Kilka słów o układzie moczowym
Budowa układu moczowego
 |
A - nerki
B - moczowody
C - pęcherz moczowy
D - ujście pęcherza moczowego
E - cewka moczowa
F - zwieracze
G - zakończenia nerwowe
|
Nerki
|
|
 Parzysty narząd, najistotniejszy element układu moczowego. Nerki produkują mocz w procesie oczyszczania krwi z toksycznych substancji. Prawidłowe działanie nerek jest kluczowe dla utrzymania dobrego stanu całego organizmu.
|
| Moczowody |
|
Parzyste, wąskie przewody zbudowane z mięśni gładkich; odprowadzają mocz z nerek do pęcherza moczowego. Po napełnieniu pęcherza moczowody zamykają się automatycznie, zapobiegając cofaniu się moczu do nerek.
|
| Pęcherz moczowy |
|
 Mięśniowy zbiornik umieszczony w dolnej części brzucha. Ma pofałdowaną i elastyczną ścianę, dzięki której może zgromadzić jednorazowo średnio 400–700 ml moczu, a przy największym rozciągnięciu nawet ok. 1500–2000 ml. Mięśnie ściany pęcherza rozciągają się podczas jego napełniania i kurczą się podczas opróżniania pęcherza.
|
| Ujście pęcherza moczowego |
|
 U dołu pęcherza moczowego, przy jego szyjce, znajduje się ujście wewnętrzne cewki moczowej, zabezpieczone dwoma systemami mięśni w kształcie pierścienia (zwieracze).
|
| Cewka moczowa |
|
 Końcowy odcinek układu moczowego. Jest to wąski, cienkościenny przewód, przez który wydalany jest mocz nagromadzony w pęcherzu. Cewka ma różną długość u kobiet i mężczyzn ze względu na ich odmienną budowę anatomiczną. Cewka moczowa u kobiet ma długość ok. 3–5 cm, natomiast u mężczyzn ma 15–20 cm, znajduje ujście na końcu prącia i ma dodatkową funkcję wyprowadzania nasienia.
|
| Zwieracze |
|
 Wypływ moczu sterowany jest przez system dwóch zwieraczy – wewnętrznego i zewnętrznego. Zwieracz wewnętrzny to mięsień w kształcie pierścienia, który otacza początkowy odcinek cewki moczowej. Kurczy się on i rozluźnia niezależnie od woli człowieka. Zwieracz zewnętrzny utworzony jest z mięśni dna miednicy, które rozpięte są między kośćmi miednicy w kształcie odwróconego parasola. Ich zadaniem jest podtrzymywanie narządów jamy brzusznej oraz kontrola wypływu moczu zależna od świadomości człowieka.
|
| Zakończenia nerwowe |
|
 W ścianach pęcherza moczowego znajdują się receptory, które odczytują zmiany napięcia, czyli stopień wypełnienia pęcherza i wysyłają sygnał do rdzenia kręgowego. Pierwsze sygnały parcia pojawiają się już przy wypełnieniu pęcherza 200–300 ml moczu.
|
Jak działa układ moczowy
Układ moczowy to jeden z ważniejszych systemów w ludzkim organizmie. Jego zadaniem jest utrzymanie równowagi płynów ustrojowych poprzez filtrację krwi i tworzenie moczu z usuniętych z niej substancji.
Nieustanna praca nerek reguluje zawartość soli oraz kwasów w organizmie. W ciągu doby przez nerki przepływa ok. 170–180 litrów krwi, z czego ok. 1,5 litra zostaje wydalone w postaci moczu. Jest to proces cykliczny, przebiegający według następującego schematu:
Wyprodukowany mocz zbiera się w pęcherzu moczowym, który w miarę napełniania rozciąga się. Kiedy pęcherz zawiera ok. 200–300 ml moczu, receptory umieszczone w ścianie pęcherza wysyłają sygnał, który wzbudza potrzebę oddania moczu. Osoba, u której układ moczowy działa prawidłowo, jest w stanie kontrolować wydalanie moczu i opóźnić moment opróżnienia pęcherza.
Opróżnienie pęcherza zaczyna się od rozluźnienia zwieraczy i skurczu pęcherza, który wypycha mocz na zewnątrz. Mocz wypływa przez cewkę moczową na zewnątrz, po czym zwieracze zaciskają cewkę moczową i mocz na nowo zaczyna gromadzić się w pęcherzu.
Nieprawidłowe działanie układu moczowego może spowodować nie tylko nietrzymanie moczu, ale konsekwencje znacznie poważniejsze, m.in. zatrucie organizmu.
Poznaj rodzaje inkontynencji i stopnie nietrzymania moczu.
